รับอาร์กิวเมนต์จากบรรทัดคำสั่ง
มาเริ่มต้นสร้างโปรเจกต์ใหม่กันเช่นเคยด้วยคำสั่ง cargo new โดยเราจะตั้งชื่อโปรเจกต์ว่า minigrep เพื่อแยกความแตกต่างจากเครื่องมือ grep ที่อาจมีติดตั้งอยู่ในระบบของคุณอยู่แล้ว:
$ cargo new minigrep
Created binary (application) `minigrep` project
$ cd minigrep
ภารกิจแรกของเราคือการทำให้ minigrep สามารถรับอาร์กิวเมนต์ (arguments) จากคอมมานด์ไลน์ได้ 2 ตัว ได้แก่: พาธของไฟล์ และข้อความสตริงที่ต้องการค้นหา กล่าวคือ เราต้องการสั่งรันโปรแกรมของเราด้วยคำสั่ง cargo run ตามด้วยเครื่องหมายยัติภังค์ 2 ตัว (--) เพื่อระบุว่าอาร์กิวเมนต์ที่ตามมาหลังจากนี้เป็นของโปรแกรมเรา ไม่ใช่ของ cargo จากนั้นจึงตามด้วยสตริงที่ต้องการค้นหา และพาธของไฟล์เป้าหมาย ดังนี้:
$ cargo run -- searchstring example-filename.txt
ในตอนนี้ โปรแกรมเริ่มต้นที่สร้างขึ้นโดย cargo new ยังไม่สามารถประมวลผลอาร์กิวเมนต์ที่เราส่งเข้าไปได้ แม้ว่าจะมีไลบรารีสำเร็จรูปบน crates.io ที่ช่วยอำนวยความสะดวกในการเขียนโปรแกรมรับอาร์กิวเมนต์คอมมานด์ไลน์อยู่มากมาย แต่เนื่องจากคุณกำลังศึกษาเรียนรู้แนวคิดนี้ เรามาลองอิมพลีเมนต์ความสามารถนี้ด้วยตัวเราเองกันก่อน
การอ่านค่าอาร์กิวเมนต์
เพื่อให้ minigrep สามารถอ่านค่าอาร์กิวเมนต์จากคอมมานด์ไลน์ที่เราส่งเข้าไปได้ เราจะต้องใช้ฟังก์ชัน std::env::args ที่มีอยู่ในไลบรารีมาตรฐานของ Rust ฟังก์ชันนี้จะส่งคืนค่าเป็นอิเทอเรเตอร์ (iterator) ของอาร์กิวเมนต์คอมมานด์ไลน์ที่ส่งให้กับ minigrep ซึ่งเราจะได้เรียนรู้เรื่องอิเทอเรเตอร์อย่างละเอียดในบทที่ 13 สำหรับตอนนี้ คุณจำเป็นต้องรู้คุณลักษณะของอิเทอเรเตอร์เพียง 2 ประการก่อน: อิเทอเรเตอร์จะทยอยส่งมอบลำดับของค่าออกมาทีละตัว และเราสามารถเรียกใช้เมธอด collect บนอิเทอเรเตอร์เพื่อแปลงมันให้กลายเป็นคอลเลกชัน (collection) เช่น เวกเตอร์ (vector) ที่บรรจุสมาชิกทั้งหมดที่อิเทอเรเตอร์ส่งมอบออกมา
โค้ดในลิสติ้ง 12-1 จะช่วยให้โปรแกรม minigrep ของคุณอ่านอาร์กิวเมนต์คอมมานด์ไลน์ทั้งหมดที่ส่งเข้ามา แล้วรวบรวมค่าเหล่านั้นจัดเก็บไว้ในเวกเตอร์
use std::env;
fn main() {
let args: Vec<String> = env::args().collect();
dbg!(args);
}
อันดับแรก เราจะนำมอดูล std::env เข้ามาสู่สโคปด้วยคำสั่ง use เพื่อให้สามารถเรียกใช้ฟังก์ชัน args ได้ โปรดสังเกตว่าฟังก์ชัน std::env::args มีการซ้อนอยู่ภายในมอดูล 2 ระดับ ตามที่เราเคยอธิบายไว้ในบทที่ 7 ว่าในกรณีที่ฟังก์ชันเป้าหมายซ้อนอยู่ในมอดูลมากกว่าหนึ่งระดับ เรามักเลือกนำมอดูลแม่เข้ามาสู่สโคปแทนที่จะนำตัวฟังก์ชันเข้ามาโดยตรง การทำเช่นนี้ทำให้เราสามารถเรียกใช้ฟังก์ชันอื่นๆ จาก std::env ได้อย่างสะดวก และยังลดความคลุมเครือลงเมื่อเทียบกับการประกาศ use std::env::args แล้วเรียกใช้ด้วยชื่อ args สั้นๆ เพราะ args อาจถูกเข้าใจผิดว่าเป็นฟังก์ชันที่นิยามขึ้นภายในมอดูลปัจจุบันได้ง่าย
ฟังก์ชัน
argsและ Unicode ที่ไม่ถูกต้องโปรดทราบว่า
std::env::argsจะเกิดการแพนิก (panic) หากมีอาร์กิวเมนต์ใดก็ตามที่มีรหัส Unicode ไม่ถูกต้อง หากโปรแกรมของคุณจำเป็นต้องรองรับอาร์กิวเมนต์ที่อาจมีรหัส Unicode ไม่ถูกต้อง ให้เปลี่ยนไปใช้ฟังก์ชันstd::env::args_osแทน โดยฟังก์ชันดังกล่าวจะส่งคืนอิเทอเรเตอร์ที่ให้ผลลัพธ์เป็นค่าชนิดOsStringแทนที่จะเป็นStringแต่ในที่นี้เราเลือกใช้std::env::argsเพื่อความเรียบง่าย เนื่องจากค่าOsStringจะมีความแตกต่างกันไปในแต่ละระบบปฏิบัติการและจัดการได้ซับซ้อนกว่าค่าString
ในบรรทัดแรกของฟังก์ชัน main เราได้เรียกใช้ env::args() และตามด้วยเมธอด collect() ทันทีเพื่อแปลงอิเทอเรเตอร์ให้กลายเป็นเวกเตอร์ที่บรรจุค่าทั้งหมดที่ได้จากอิเทอเรเตอร์ เนื่องจากเมธอด collect สามารถนำไปสร้างคอลเลกชันได้หลากหลายชนิด เราจึงต้องระบุชนิดข้อมูลกำกับไว้ให้กับตัวแปร args อย่างชัดเจน เพื่อบอกว่าเราต้องการเวกเตอร์ของสตริง แม้ว่าตามปกติคุณแทบไม่ต้องระบุชนิดข้อมูลด้วยตนเองใน Rust แต่ collect เป็นหนึ่งในฟังก์ชันที่คุณจำเป็นต้องระบุชนิดข้อมูลอยู่เสมอ เพราะคอมไพเลอร์ Rust ไม่สามารถคาดเดาได้ว่าคุณต้องการคอลเลกชันชนิดใด
สุดท้าย เราสั่งพิมพ์ค่าในเวกเตอร์ออกมาด้วยรูปแบบการแสดงผลแบบดีบัก มาลองรันโค้ดนี้ดูก่อน โดยรอบแรกไม่ต้องใส่อาร์กิวเมนต์ และรอบที่สองให้ใส่อาร์กิวเมนต์ไป 2 ตัว:
$ cargo run
Compiling minigrep v0.1.0 (file:///projects/minigrep)
Finished `dev` profile [unoptimized + debuginfo] target(s) in 0.61s
Running `target/debug/minigrep`
[src/main.rs:5:5] args = [
"target/debug/minigrep",
]
$ cargo run -- needle haystack
Compiling minigrep v0.1.0 (file:///projects/minigrep)
Finished `dev` profile [unoptimized + debuginfo] target(s) in 1.57s
Running `target/debug/minigrep needle haystack`
[src/main.rs:5:5] args = [
"target/debug/minigrep",
"needle",
"haystack",
]
โปรดสังเกตว่าค่าตัวแรกในเวกเตอร์คือ "target/debug/minigrep" ซึ่งก็คือชื่อของไฟล์ไบนารีโปรแกรมของเรา นั่นตรงกับพฤติกรรมของรายการอาร์กิวเมนต์ในภาษา C ซึ่งเปิดให้โปรแกรมสามารถทราบชื่อที่ใช้ในการสั่งรันตัวเองได้ การเข้าถึงชื่อโปรแกรมได้นั้นมีประโยชน์ในกรณีที่คุณต้องการพิมพ์ชื่อนั้นในข้อความแจ้งเตือน หรือต้องการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของโปรแกรมตามชื่อเรียกที่ใช้เรียกโปรแกรม แต่สำหรับเป้าหมายในบทนี้ เราจะมองข้ามค่าแรกนี้ไป และจะเก็บไว้เฉพาะอาร์กิวเมนต์ 2 ตัวที่เราจำเป็นต้องใช้เท่านั้น
การบันทึกค่าอาร์กิวเมนต์ลงในตัวแปร
ในตอนนี้ โปรแกรมของเราสามารถเข้าถึงค่าต่างๆ ที่ส่งเข้ามาเป็นอาร์กิวเมนต์คอมมานด์ไลน์ได้แล้ว ขั้นตอนถัดไปคือการบันทึกค่าของอาร์กิวเมนต์ทั้งสองตัวลงในตัวแปร เพื่อให้สามารถนำค่าเหล่านั้นไปใช้งานตลอดการทำงานส่วนที่เหลือของโปรแกรมได้ ดังที่แสดงในลิสติ้ง 12-2
use std::env;
fn main() {
let args: Vec<String> = env::args().collect();
let query = &args[1];
let file_path = &args[2];
println!("Searching for {query}");
println!("In file {file_path}");
}
ตามที่เราเห็นในตอนสั่งพิมพ์เวกเตอร์ ชื่อของโปรแกรมจะถูกจัดเก็บไว้ที่ตำแหน่งแรกของเวกเตอร์คือ args[0] ดังนั้นอาร์กิวเมนต์จริงของเราจึงเริ่มต้นที่ดัชนี 1 โดยอาร์กิวเมนต์แรกที่ minigrep รับเข้ามาคือข้อความสตริงที่เราต้องการค้นหา เราจึงกำหนดให้ตัวแปร query เก็บเรเฟอเรนซ์ของอาร์กิวเมนต์แรก ส่วนอาร์กิวเมนต์ที่สองคือพาธของไฟล์ เราจึงกำหนดให้ตัวแปร file_path เก็บเรเฟอเรนซ์ของอาร์กิวเมนต์ที่สอง
เราได้เพิ่มคำสั่งพิมพ์ค่าของตัวแปรเหล่านี้ชั่วคราวเพื่อพิสูจน์ว่าโค้ดทำงานได้ตรงตามที่ตั้งใจ มาลองรันโปรแกรมนี้อีกครั้งโดยส่งอาร์กิวเมนต์ test และ sample.txt:
$ cargo run -- test sample.txt
Compiling minigrep v0.1.0 (file:///projects/minigrep)
Finished `dev` profile [unoptimized + debuginfo] target(s) in 0.0s
Running `target/debug/minigrep test sample.txt`
Searching for test
In file sample.txt
ยอดเยี่ยม โปรแกรมทำงานได้ถูกต้องแล้ว! ค่าของอาร์กิวเมนต์ที่เราต้องการถูกบันทึกลงในตัวแปรอย่างถูกต้อง ในภายหลังเราจะเพิ่มการจัดการข้อผิดพลาด (error handling) เพื่อรับมือกับสถานการณ์ที่อาจมีข้อผิดพลาดเกิดขึ้น เช่น กรณีที่ผู้ใช้ไม่ได้ระบุอาร์กิวเมนต์ใดๆ เข้ามาเลย แต่สำหรับตอนนี้ เราจะข้ามกรณีดังกล่าวไปก่อน แล้วมุ่งไปเพิ่มความสามารถในการอ่านไฟล์ให้กับโปรแกรมกัน