Keyboard shortcuts

Press ← or → to navigate between chapters

Press S or / to search in the book

Press ? to show this help

Press Esc to hide this help

บทนำ

หมายเหตุ: หนังสือฉบับนี้มีเนื้อหาเช่นเดียวกับ The Rust Programming Language ที่มีจำหน่ายในรูปแบบหนังสือเล่มและอีบุ๊กจาก No Starch Press

ยินดีต้อนรับสู่ The Rust Programming Language หนังสือแนะนำภาษา Rust ภาษาโปรแกรม Rust ช่วยให้คุณพัฒนาซอฟต์แวร์ได้อย่างรวดเร็วและเชื่อถือได้ยิ่งขึ้น โดยทั่วไปแล้ว ในการออกแบบภาษาโปรแกรม ความสะดวกในการใช้งานระดับสูงกับความสามารถในการควบคุมระดับล่างมักเป็นสิ่งที่ขัดแย้งกัน แต่ Rust ก้าวข้ามข้อจำกัดนั้น ด้วยการผสานสมดุลระหว่างขีดความสามารถทางเทคนิคอันทรงพลัง เข้ากับประสบการณ์การพัฒนาที่ยอดเยี่ยม Rust เปิดโอกาสให้คุณควบคุมรายละเอียดระดับล่างได้ตามต้องการ (เช่น การบริหารจัดการหน่วยความจำ) โดยไม่ต้องเผชิญกับความยุ่งยากซับซ้อนที่มักจะตามมา

Rust เหมาะกับใคร

Rust เหมาะอย่างยิ่งสำหรับผู้คนหลากหลายกลุ่มด้วยเหตุผลที่แตกต่างกัน มาดูกลุ่มที่สำคัญที่สุดบางกลุ่มกัน:

ทีมนักพัฒนา

Rust พิสูจน์แล้วว่าเป็นเครื่องมือที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานร่วมกันในทีมนักพัฒนาขนาดใหญ่ที่มีระดับความรู้ด้านการเขียนโปรแกรมระดับระบบ (systems programming) แตกต่างกัน โค้ดระดับล่างมักมีโอกาสเกิดบั๊กที่ตรวจพบได้ยาก ซึ่งในภาษาส่วนใหญ่ บั๊กเหล่านี้จะตรวจพบได้ก็ต่อเมื่อผ่านการทดสอบอย่างเข้มข้นและการตรวจทานโค้ดอย่างละเอียดโดยนักพัฒนาผู้เชี่ยวชาญเท่านั้น แต่ใน Rust คอมไพเลอร์จะทำหน้าที่เป็นปราการด่านสำคัญ คอยปฏิเสธการคอมไพล์โค้ดที่มีบั๊กแฝงเร้นเหล่านี้ รวมถึงบั๊กที่เกิดจากการทำงานพร้อมกัน (concurrency bugs) เมื่อมีคอมไพเลอร์คอยตรวจสอบ ทีมจึงสามารถทุ่มเทสมาธิไปกับตรรกะของโปรแกรมได้อย่างเต็มที่ แทนที่จะต้องเสียเวลาตามไล่ล่าหาบั๊ก

นอกจากนี้ Rust ยังนำเครื่องมือพัฒนาร่วมสมัยมาสู่โลกของการเขียนโปรแกรมระดับระบบ:

  • Cargo ตัวจัดการดีเพนเดนซีและเครื่องมือบิลด์ที่ติดตั้งมาพร้อมกับ Rust ช่วยให้การเพิ่ม คอมไพล์ และจัดการดีเพนเดนซีเป็นไปอย่างง่ายดายและเป็นมาตรฐานเดียวกันทั่วทั้งระบบนิเวศของ Rust
  • เครื่องมือจัดรูปแบบโค้ด rustfmt ช่วยดูแลให้สไตล์การเขียนโค้ดเป็นรูปแบบเดียวกันเสมอในทีมนักพัฒนา
  • Rust Language Server ช่วยขับเคลื่อนการทำงานร่วมกับโปรแกรมแก้ไขโค้ดและสภาพแวดล้อมการพัฒนาแบบบูรณาการ (IDE) ทั้งการเติมโค้ดอัตโนมัติและการแสดงข้อผิดพลาดแบบอินไลน์

ด้วยการผสานเครื่องมือเหล่านี้และเครื่องมืออื่นๆ ในระบบนิเวศของ Rust นักพัฒนาจึงสามารถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุดแม้จะเขียนโค้ดระดับระบบก็ตาม

นักเรียนและนักศึกษา

Rust เหมาะสำหรับนักเรียน นักศึกษา และผู้ที่สนใจศึกษาแนวคิดเชิงลึกเกี่ยวกับระบบ หลายคนใช้ Rust ในการศึกษาหัวข้ออย่างการพัฒนาระบบปฏิบัติการ ชุมชน Rust ยินดีต้อนรับและพร้อมให้คำแนะนำแก่นักเรียนนักศึกษาเสมอ ทีมงาน Rust มุ่งหวังที่จะทำให้แนวคิดเชิงระบบเข้าถึงผู้คนได้ง่ายขึ้นผ่านสื่อการเรียนรู้อย่างหนังสือเล่มนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่เพิ่งเริ่มต้นก้าวสู่วงการเขียนโปรแกรม

องค์กรและภาคธุรกิจ

บริษัทหลายร้อยแห่งทั้งขนาดเล็กและใหญ่ต่างนำ Rust ไปใช้งานจริงในโปรดักชันสำหรับงานหลากหลายประเภท ไม่ว่าจะเป็นเครื่องมือบรรทัดคำสั่ง บริการเว็บ เครื่องมือ DevOps ระบบฝังตัว (embedded devices) การวิเคราะห์และแปลงรหัสเสียงและวิดีโอ สกุลเงินดิจิทัล ชีวสารสนเทศศาสตร์ เครื่องมือค้นหา แอปพลิเคชันอินเทอร์เน็ตของสรรพสิ่ง (IoT) การเรียนรู้ของเครื่อง (machine learning) และแม้กระทั่งส่วนประกอบหลักของเว็บเบราว์เซอร์ Firefox

นักพัฒนาโอเพนซอร์ส

Rust เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการร่วมสร้างและพัฒนาภาษา Rust ชุมชน เครื่องมือนักพัฒนา ตลอดจนไลบรารีต่างๆ เรายินดีเป็นอย่างยิ่งหากคุณจะมาร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการมีส่วนร่วมกับภาษา Rust

ผู้ที่ต้องการความเร็วและความเสถียร

Rust เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการทั้งความเร็วและความเสถียรจากภาษาโปรแกรม โดยคำว่าความเร็วในที่นี้ หมายถึงทั้งความเร็วในการประมวลผลโค้ดของ Rust และความเร็วที่ Rust ช่วยให้คุณพัฒนาโปรแกรมได้สำเร็จ การตรวจสอบของคอมไพเลอร์ Rust ช่วยรักษาเสถียรภาพของระบบไว้ได้อย่างมั่นคง แม้จะมีการเพิ่มฟีเจอร์ใหม่หรือทำการรีแฟกเตอร์โค้ด ซึ่งแตกต่างจากโค้ดระบบเก่าที่เปราะบางในภาษาที่ขาดระบบตรวจสอบเหล่านี้ จนทำให้นักพัฒนามักไม่กล้าแตะต้องแก้ไข ด้วยเป้าหมายสู่การจัดการนามธรรมแบบไร้ต้นทุนโสหุ้ย (zero-cost abstractions) ซึ่งเป็นการนำฟีเจอร์ระดับสูงมาใช้งานโดยคอมไพล์ออกมาเป็นโค้ดระดับล่างที่ทำงานได้รวดเร็วเทียบเท่าโค้ดที่เขียนปรับแต่งด้วยมือ Rust จึงมุ่งมั่นทำให้โค้ดที่ปลอดภัยเป็นโค้ดที่เร็วควบคู่กันไปด้วย

ภาษา Rust ยังพร้อมสนับสนุนผู้ใช้กลุ่มอื่นๆ อีกมากมาย โดยกลุ่มที่กล่าวถึงข้างต้นเป็นเพียงตัวแทนส่วนหนึ่งเท่านั้น ความมุ่งหวังสูงสุดของ Rust คือการก้าวข้ามข้อแลกเปลี่ยนที่โปรแกรมเมอร์ยอมรับกันมานานหลายทศวรรษ ด้วยการมอบทั้งความปลอดภัย และ ประสิทธิภาพการทำงาน ความเร็ว และ ความสะดวกสบายในการพัฒนา ลองสัมผัส Rust ดู แล้วคุณจะพบว่าแนวทางของภาษานี้ตอบโจทย์คุณหรือไม่

หนังสือเล่มนี้เหมาะกับใคร

หนังสือเล่มนี้เขียนขึ้นโดยสมมติว่าคุณเคยเขียนโค้ดภาษาใดภาษาหนึ่งมาก่อน แต่ไม่ได้จำกัดว่าต้องเป็นภาษาใด เราพยายามเรียบเรียงเนื้อหาให้ครอบคลุมและเข้าถึงง่ายสำหรับผู้ที่มีพื้นฐานการเขียนโปรแกรมที่หลากหลาย เราไม่ได้ใช้เวลาอธิบายว่าการเขียนโปรแกรม คืออะไร หรือมีหลักคิดพื้นฐานอย่างไร หากคุณเพิ่งเริ่มต้นเรียนรู้การเขียนโปรแกรมเป็นครั้งแรก การเริ่มต้นด้วยหนังสือที่ปูพื้นฐานการเขียนโปรแกรมโดยตรงจะช่วยให้คุณเข้าใจได้ดียิ่งขึ้น

วิธีใช้หนังสือเล่มนี้

โดยทั่วไป แนะนำให้อ่านหนังสือเล่มนี้เรียงลำดับตั้งแต่บทแรกไปจนจบ เนื่องจากบทหลังๆ จะต่อยอดจากแนวคิดในบทก่อนหน้า และบางหัวข้อในบทแรกๆ อาจยังไม่ได้ลงลึกในรายละเอียดทันที แต่จะย้อนกลับมาเจาะลึกอีกครั้งในบทต่อๆ ไป

คุณจะพบบทเรียน 2 รูปแบบในหนังสือเล่มนี้ ได้แก่ บทเชิงแนวคิด และบทเชิงโปรเจกต์ ในบทเชิงแนวคิด คุณจะได้เรียนรู้แง่มุมต่างๆ ของ Rust ส่วนในบทเชิงโปรเจกต์ เราจะลงมือสร้างโปรแกรมเล็กๆ ไปพร้อมกันเพื่อนำความรู้ที่ได้เรียนมาประยุกต์ใช้ โดยบทที่ 2, บทที่ 12 และบทที่ 21 เป็นบทเชิงโปรเจกต์ ส่วนบทที่เหลือจะเป็นบทเชิงแนวคิด

บทที่ 1 อธิบายขั้นตอนการติดตั้ง Rust วิธีเขียนโปรแกรม “Hello, world!” ตลอดจนวิธีใช้ Cargo ซึ่งเป็นตัวจัดการแพ็กเกจและเครื่องมือบิลด์ของ Rust บทที่ 2 เป็นการปูพื้นฐานการเขียนโปรแกรม Rust ผ่านการลงมือปฏิบัติจริง โดยสร้างโปรเจกต์เกมทายตัวเลข ซึ่งจะช่วยให้เห็นภาพรวมของแนวคิดต่างๆ ก่อนที่บทต่อๆ ไปจะลงรายละเอียดเพิ่มเติม หากคุณชื่นชอบการลงมือทำจริงทันที บทที่ 2 คือจุดเริ่มต้นที่เหมาะอย่างยิ่ง แต่หากคุณเป็นผู้ที่ชอบศึกษาทุกรายละเอียดให้แจ่มแจ้งก่อนไปต่อ คุณสามารถข้ามบทที่ 2 ไปเริ่มที่ บทที่ 3 ซึ่งครอบคลุมฟีเจอร์พื้นฐานของ Rust ที่คล้ายคลึงกับภาษาโปรแกรมทั่วไป แล้วจึงค่อยย้อนกลับมาทำโปรเจกต์ในบทที่ 2 เมื่อต้องการนำรายละเอียดที่ได้เรียนรู้มาฝึกฝน

ในบทที่ 4 คุณจะได้เรียนรู้ระบบสิทธิ์ความเป็นเจ้าของ (ownership) ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของ Rust บทที่ 5 อธิบาย struct และเมธอด บทที่ 6 ครอบคลุม enum, นิพจน์ match ตลอดจนโครงสร้างควบคุมทิศทางการทำงาน if let และ let...else เพื่อใช้ struct และ enum ในการสร้างชนิดข้อมูลที่กำหนดขึ้นเอง

ในบทที่ 7 คุณจะได้เรียนรู้ระบบมอดูลของ Rust และกฎความเป็นส่วนตัวเพื่อจัดระเบียบโค้ดและส่วนต่อประสานโปรแกรมประยุกต์ (API) สาธารณะ บทที่ 8 อธิบายโครงสร้างข้อมูลแบบคอลเลกชันทั่วไปที่ไลบรารีมาตรฐานจัดเตรียมไว้ให้ ได้แก่ เวกเตอร์ สตริง และแฮชแมป บทที่ 9 สำรวจปรัชญาและเทคนิคการจัดการข้อผิดพลาดใน Rust

บทที่ 10 เจาะลึกเจเนอริก เทรต และไลฟ์ไทม์ ซึ่งช่วยให้คุณเขียนโค้ดที่ยืดหยุ่นและรองรับชนิดข้อมูลได้หลากหลาย บทที่ 11 มุ่งเน้นเรื่องการทดสอบอย่างครบวงจร ซึ่งแม้ Rust จะรับประกันความปลอดภัยของหน่วยความจำ แต่การทดสอบก็ยังจำเป็นเพื่อยืนยันความถูกต้องของตรรกะในโปรแกรม ในบทที่ 12 เราจะร่วมกันสร้างเครื่องมือค้นหาข้อความในไฟล์ โดยจำลองฟังก์ชันการทำงานบางส่วนของเครื่องมือบรรทัดคำสั่ง grep ซึ่งจะได้นำแนวคิดจากบทก่อนๆ มาประยุกต์ใช้อย่างเต็มที่

บทที่ 13 สำรวจโคลเชอร์และอิเทอเรเตอร์ ซึ่งเป็นฟีเจอร์ทรงพลังของ Rust ที่ได้รับแรงบันดาลใจจากภาษาเชิงฟังก์ชัน ในบทที่ 14 เราจะเจาะลึก Cargo มากยิ่งขึ้น พร้อมแนะนำแนวปฏิบัติที่ดีที่สุดในการแบ่งปันไลบรารีของคุณให้ผู้อื่นใช้งาน บทที่ 15 อธิบายสมาร์ตพอยน์เตอร์ในไลบรารีมาตรฐานและเทรตที่ช่วยขับเคลื่อนความสามารถของสมาร์ตพอยน์เตอร์เหล่านั้น

ในบทที่ 16 เราจะพาคุณสำรวจรูปแบบต่างๆ ของการเขียนโปรแกรมแบบทำงานพร้อมกัน (concurrency) และวิธีที่ Rust ช่วยให้คุณพัฒนาโปรแกรมแบบมัลติเธรดได้อย่างมั่นใจไร้กังวล ในบทที่ 17 เราจะต่อยอดด้วยการสำรวจไวยากรณ์ async และ await ของ Rust พร้อมทั้งทาสก์ ฟิวเจอร์ สตรีม ตลอดจนโมเดลการทำงานพร้อมกันแบบประหยัดทรัพยากร (lightweight concurrency)

บทที่ 18 เปรียบเทียบสำนวนของ Rust กับหลักการเขียนโปรแกรมเชิงวัตถุที่คุณอาจคุ้นเคย บทที่ 19 เป็นคู่มืออ้างอิงเกี่ยวกับรูปแบบและการจับคู่รูปแบบ (patterns and pattern matching) ซึ่งเป็นวิธีอันทรงพลังในการถ่ายทอดแนวคิดทั่วทั้งโปรแกรม Rust บทที่ 20 รวบรวมหัวข้อขั้นสูงที่น่าสนใจมากมาย ไม่ว่าจะเป็น unsafe Rust, มาโคร รวมถึงเนื้อหาเชิงลึกเกี่ยวกับไลฟ์ไทม์ เทรต ชนิดข้อมูล ฟังก์ชัน และโคลเชอร์

ในบทที่ 21 เราจะลงมือทำโปรเจกต์ส่งท้าย โดยร่วมกันพัฒนาเว็บเซิร์ฟเวอร์แบบมัลติเธรดระดับล่างด้วยตนเอง!

สุดท้ายนี้ ส่วนภาคผนวกได้รวบรวมข้อมูลที่เป็นประโยชน์เกี่ยวกับภาษาไว้ในรูปแบบเอกสารอ้างอิง ได้แก่ ภาคผนวก A รวบรวมคำสงวนของ Rust, ภาคผนวก B รวบรวมตัวดำเนินการและสัญลักษณ์, ภาคผนวก C อธิบายเทรตที่ derive ได้ในไลบรารีมาตรฐาน, ภาคผนวก D แนะนำเครื่องมือพัฒนาที่มีประโยชน์ และภาคผนวก E อธิบายฉบับต่างๆ ของ Rust (editions) ส่วนในภาคผนวก F คุณจะพบข้อมูลฉบับแปลของหนังสือเล่มนี้ และในภาคผนวก G จะอธิบายกระบวนการพัฒนาภาษา Rust และทำความรู้จักกับ nightly Rust

ไม่มีวิธีใดที่ผิดในการอ่านหนังสือเล่มนี้: หากคุณต้องการข้ามไปอ่านบทที่สนใจก่อน ก็สามารถทำได้ทันที! คุณอาจเพียงแค่ต้องย้อนกลับมาเปิดดูบทก่อนหน้าเมื่อพบประเด็นที่สงสัย เลือกแนวทางที่เหมาะสมกับตัวคุณที่สุดได้เลย

สิ่งสำคัญอย่างยิ่งในการเรียนรู้ภาษา Rust คือการฝึกอ่านข้อความแจ้งข้อผิดพลาดที่คอมไพเลอร์แสดงออกมา เพราะข้อความเหล่านี้คือเข็มทิศนำทางคุณไปสู่โค้ดที่ถูกต้องและทำงานได้จริง ด้วยเหตุนี้ เราจึงได้เตรียมตัวอย่างโค้ดที่คอมไพล์ไม่ผ่านไว้มากมาย พร้อมข้อความข้อผิดพลาดที่คอมไพเลอร์จะแสดงในแต่ละสถานการณ์ โปรดทราบว่า หากคุณทดลองพิมพ์และรันตัวอย่างบางอัน ตัวอย่างนั้นอาจคอมไพล์ไม่ผ่านโดยตั้งใจ! อย่าลืมอ่านคำอธิบายประกอบรอบๆ ตัวอย่างเพื่อดูว่าโค้ดนั้นมีเจตนาให้เกิดข้อผิดพลาดหรือไม่ ซึ่งในเกือบทุกกรณี เราจะแนะนำโค้ดเวอร์ชันที่ถูกต้องตามมาเสมอ นอกจากนี้ เจ้าปู Ferris ยังจะช่วยส่งสัญญาณบอกใบ้เกี่ยวกับพฤติกรรมของโค้ดให้คุณสังเกตได้ง่ายขึ้น:

Ferrisความหมาย
Ferris พร้อมเครื่องหมายคำถามโค้ดนี้คอมไพล์ไม่ผ่าน!
Ferris ชูมือขึ้นโค้ดนี้เกิดการแพนิก (panic)!
Ferris ยกกรงเล็บข้างหนึ่งขึ้น ทำท่ายักไหล่โค้ดนี้ไม่ทำงานตามพฤติกรรมที่คาดหวัง

ในสถานการณ์ส่วนใหญ่ เราจะพาคุณไปสู่โค้ดเวอร์ชันที่ถูกต้องของทุกตัวอย่างที่คอมไพล์ไม่ผ่าน

ซอร์สโค้ด

ไฟล์ต้นฉบับที่ใช้สร้างหนังสือเล่มนี้สามารถดูได้ที่ GitHub